در این مطلب به سوالات زیر پاسخ داده میشود:
- تصفیه روغن موتور چیست؟ به چه روشی انجام میشود؟ چگونه انجام میشود؟ مزایا و معایب تصفیه روغن موتور سوخته چیست؟ و این کار اصلا برای چیست؟
- آیا میتوانید از روغن موتور تصفیه شده دوباره استفاده کنید یا دور ریز است؟
- روش های بازیابی روغن موتور سوخته چیست؟
- مراحل و روند تصفیه روغن موتور چگونه است؟
- و….
با توجه به تحقیقاتی که کارشناسان اس دی اویل انجام دادند، ما به جواب تمامی سوال هایتان در این مقاله پاسخ میدهیم. پس تا پایان با ما همراه باشید.
تصفیه روغن موتور و هر آنچه لازم است در رابطه با آن بدانید
ما در اینجا درباره اینکه روغن موتور چیست و هر آن چه که باید درباره آن بدانید صحبت میکنیم. اینکه روغن موتور تصفیه دوم چیست و این که به چه صورت این روغن موتور را باید تصفیه کرد را در ادامه بررسی میکنیم. همچنین روش های بازیابی روغن سوخته، مراحل و فرایند تصفیه را برایتان شرح میدهیم.
تکنولوژی های مختلفی برای بازیافت و تصفیه روغن موتور سوخته وجود دارد. این تکنولوژی ها برای احیا، تصفیه و بازیافت روغن های استفاده شده از طراحی، ساخت و نصب تجهیزات مختلفی استفاده میکنند تا بتوانند محصولی تولید کنند که گرمای بالا و فشار زیاد داخل موتور را تحمل کنند و به حفظ محیط زیست هم آسیب نزنند.

تصفیه روغن موتور چیست؟
برای تنظیم کردن حرارت موتور در برابر اکسید شدن فلز، از روغن استفاده میکنیم. هر چه زمان میگذرد، به دلیل جذب فلزات سنگین یا انواع هیدرو کربن ها تحت عنوان دود باید این روغن موتور خودرو به عنوان روغن سوخته تخلیه شود. سپس از طریق تصفیه روغن موتور به روش تقطیری یا سایر روش ها تصفیه انجام میشود. در این مرحله روغن اولیه به دست میاید. روغن تصفیه دوم که به آن روغن بازیافتی یا روغن سوخته نیز گفته میشود، یکی از مواد قابل بازیافت است.
اکنون این سوال ها پیش میآید که:
- چگونه میتوانیم از این روغن های سوخته استفاده کنیم؟
- منظورمان از روغن تصفیه دوم و انواع آن چیست؟
- مزایای روغن تصفیه دوم چیست؟

با روغن موتور سوخته چکار کنیم؟
یکی از آلاینده های محیط زیست روغن های سوخته هستند. به طوری که یک گالن روغن سوخته میتواند یک میلیون گالن آب خوراکی را خراب کند. همچنین انرژی که برای تصفیه این روغن به کار برده میشود، یک سوم انرژی لازم برای تصفیه نفت خام است.
بازیافت روغن سوخته علاوه بر اینکه باعث حفظ محیط زیست میشود، از نظر اقتصادی هم صرفه بالایی در بازیافت مواد زائد و تبدیل آن به مواد قابل مصرف دوباره دارد.
محتوای روغن های موتور کار کرده آب، گرد و غبار، فلزات سبک و سنگین، انواع کثافات محیطی و افزودنی های صنعتی هستند که در مرحله اول کلیه این مواد اضافه را از آن خارج میکنند و دوباره روغن را به شکل اولیه یعنی پایه درمیآورند.
منظور روغن تصفیه دوم چیست؟
روغن موتور تصفیه دوم به روغن پایه ای گفته میشود که از روغن موتور بنزینی کارکرده از طریق های متفاوت تصفیه و تولید میشود که دوباره به چرخه تولید باز میگردد.
این روغن موتور به چندین روش مختلف به دست میآید مانند: روش هیدروژناسیون، روش اسیدی، روش غیر اسیدی، روش سانتریفیوژ و … که در تمامی جهان حتی ایران، کارگاه هایی برای تصفیه دوم ساخته شده و درآمدزایی قابل توجهی دارد.
این روغن موتور شامل ناخالص های جامد مثل گرد و خاک، شن و ماسه، ذرات فلزی، سرب و … است که برای موتور بسیار خطرناک است، ولی اگر عمل تصفیه به درستی انجام شود راندمان روغن به طور چشمگیری بالا میرود.
این روغن در ایران به عنوان روغن سوخته معروف است. در آلوده شدن روغن عواملی مانند سوخت،کیفیت سوخت، وضع مکانیکی موتور و … نقش مهمی دارند.
گاهی اوقات عواملی وجود دارند که موجب کاهش یا از بین رفتن خاصیت روانکاری روغن میشوند، مانند:
- کاهش ویژگی ها و شاخصه های روانکاری در روغن
- آلودگی از منابع خارجی و داخلی
انواع روغن موتور تصفیه دوم
طبق تحقیقات کارشناسان اس دی اویل روغن تصفیه دوم انواع مختلفی دارد که ما در اینجا چند مورد از مهم ترین آن ها را برای شما شرح میدهیم:
- روغن های ترانسفورماتور
- روغن های روشن و شفاف
- امولسیون ها
- روغن کار کرده موتور
- روغن کار کرده صنعتی
مزایای روغن موتور تصفیه دوم
- بازدهی تولید را بالا میبرد
- انرژی کمتری مصرف میشود
- از نظر اقتصادی مقرون به صرفه تر میشود
- باعث بالا رفتن کیفیت میشود
- با استاندارد های زیست محیطی مطابقت دارد
- عملکرد و راندمان را بالا میبرد
روغن موتور تصفیه دوم چگونه ایجاد میشود؟
- تقطیر اتمسفریک
- تقطیر در خلا
- تصفیه برش روغن
- آسفالت گیری
- واکس گیری
- اختلاط
نکات کلیدی درباره روغن تصفیه دوم
روغن تصفیه دوم در موتور خودرو ها و دیگر قطعات استفاده میشود. یکی از وظایف اصلی این روغن، کمک به تمیز نگه داشتن داخل موتور است و همچنین از ورود ذرات فلزی به روغن و آسیب رساندن به موتور جلوگیری میکند.
گاهی اوقات روغن تصفیه دوم ممکن است اسیدی شود که این برای موتور بسیار مضر است. اسیدی شدن روغن باعث سایش و خوردگی در محل هایی که روغنکاری میشوند میگردد. این مشکل بیشتر زمانی رخ میدهد که روغن برای مدت طولانی در موتور بماند، مثلا در خودروهایی که به مدت طولانی استفاده نشدهاند.
یکی از ویژگی های مهم روغن تصفیه دوم، رنگ آن است که باید شفاف و عسلی مایل به سبز باشد تا از کیفیت مطلوبی برخوردار باشد.
نکته مهم دیگر این است که روغن تصفیه دوم در وسایلی مانند موتورهای برق یا موتورهای دو زمانه قدیمی کاربرد ندارد. دلیل اصلی محبوبیت این روغن، قیمت پایین آن است.
در صورتی که این روغن در پالایشگاه های پیشرفته تجدید و بازسازی شود، کیفیت آن بهبود مییابد. به طور کلی، استفاده از روغن تصفیه دوم در فرآیند بازیافت باعث کاهش استفاده از نفت خام برای تولید روغن موتور میشود و به صرفه جویی در منابع طبیعی کمک میکند.
روشهای بازیابی روغن موتور سوخته
بازیافت روغن سوخته شامل مراحلی از جمله فیلتراسیون روغن سوخته، آب گیری، حرارت دهی، اضافه کردن مواد شیمیایی و در آخر عبور روغن داغ از سیستم فیلتر پرس است.
بیشتر روش های تصفیه روغن سوخته چه اسیدی چه غیر اسیدی میتوانند بین 70 تا 90 درصد ناخالصی های روغن موتور سوخته را تصفیه کند و روغن را به حالت اولیه برگرداند.
در اینجا قصد داریم درباره روش های مختلف تصفیه روغن موتور صحبت کنیم. از جمله این روش ها میتوان به تصفیه روغن با تکنولوژی اولترا فیلتراسیون، بازیابی روغن سوخته با استفاده از اسید سولفوریک و خام رنگبر، فرآیند بازیافت روغن با برج تقطیر مولکولی در خلا، و بازیابی روغن با استفاده از روش های ماتیس و اسنم پروجتی اشاره کرد. برای آشنایی بیشتر با این روش ها، با ما همراه باشید.

1- بازیابی روغن با استفاده از تکنولوژی اولترا فیلتراسیون
این روش کاربردی ترین روش تصفیه است. در این روش اول با استفاده از سانتریفیوژ در دمای پایین رسوبات بزرگ و آب را جدا میکنیم. سپس آب و حلال را با پیش تقطیر جدا میکنیم و بعد از آن پیش تصفیه روغن با مواد شیمیایی انجام میشود که این کار باعث بالا رفتن کیفیت روغن میشود.
در مرحله بعد روغن پیش تصفیه شده را به ستون جداسازی میفرستیم، انجام این کار باعث جدا شدن گازوییل های موجود در آن میشود.
در روش اولترا فیلتراسیون، مهم ترین بخش این است که در دمای بالا انجام شود و در این بخش با کمک از فیلترهای تیوبی که قطر کوچکی دارند روغن پلیمر و ذره های کوچک آن جدا میشوند. در انتها روغن به بهترین صورت بهبود یافته تا یک روغن باکیفیت تولید شود.
2- روش بازیابی روغن سوخته با استفاده از روش اسید سولفوریک و خام رنگبر
روش سنتی و قدیمی با استفاده از اسید سولفوریک و خام رنگبر طبق مراحل زیر انجام میشود:
برای جداسازی بنزین، آب و سایر موادی که نقطه جوش پایینی دارند، تقطیر در حرارت 150 درجه سلسیوس در فشار انجام میشود.
در این مرحله، ترکیبات قطبی غیر اشباع و آسفالتن ها با اسید سولفوریک غلیظ ترکیب میشوند. این فرآیند منجر به تولید لجن اسیدی میشود که بخش زیادی از روغن را جدا میکند. لجن اسیدی یکی از مهم ترین مواد اضافی است که در این صنعت به وجود میآید و مشکل ساز است.
در این بخش برای اینکه اسید باقی مانده خنثی شود، خاک رنگبر و مواد خنثی کننده را با روغن ترکیب میکنند و تمامی ترکیبات مضری که باقی مانده، توسط خاک جذب میشود. این مرحله باعث بهبود رنگ و پایداری روغن میشود.
تقطیر جز به جز در خلا، در مرحله بعد برش های مختلف گازوئیل و روغن های سبک جدا میشود. به کمک خاک روغن باقی مانده را از برس عبور داده و روغنی که از فیلتر خارج شود را جمع میکنیم. به خاکی که با روغن ترکیب شده، کیک فیلتر گفته میشود و بهتر است این خاک را در کوره های سیمان بسوزانیم.
در این بخش روغن سبک و گازوئیل که به صورت جدا به دست آوردیم را دوباره با خاک مخلوط و تقطیر میکنیم تا گازوئیل از آن جدا شود و مخلوط خاک و روغن سبک را فیلتر کند.
3- تصفیه و بازیابی روغن موتور سوخته با استفاده از روش ماتیس
این روش مصرف اسید را به صورت بسیار زیادی کاهش میدهد. در این روش سانتیرفوژ و اینسنراتور نقش بسیار مهمی دارند.
در این روش سوخت خارجی مصرف نمیشود و از سوزاندن اسلاج اسید و خاک فیلتر و رسوب و کالری لازم به دست میآید. اینسنراتور به صورت دایره ای و افقی است و ترکیبات فلزی موجود در رسوب به شکل گلوله های غیر فرار تبدیل میشود و در کف کوره جمع میشود. در این بخش مراحل اجرا بازیافت روغن به روش ماتیس را برای شما شرح میدهیم:
از محموله ای که وارد کارخانه شده نمونه برداری میشود و به کمک دستگاه مادون قرمز و کرماتوگرافی نوع روغن و میزان آلودگی که در روغن وجود دارد را بررسی میکنند و به دستگاه سانتریفوژ میفرستند. از این دستگاه سه فاز ئیدرو کربور، فاز آبی و یک ماده خمیری که شامل رسوب جامد با مقدار کمی روغن است از آن خارج میشود که فاز اخیر و فاز آبی را به اینسنراتور میفرستد.
برای اینکه حرارت به 180 درجه برسد، فاز ئیدروکربور را از کوره عبور میدهند، سپس در فشار متعارفی تقطیر میکنند تا مواد فرار آن جدا شود. دوباره برای اینکه حرارت به 680 درجه برسد، باقی مانده را از داخل اینسنراتور عبور میدهند و بعد آن را به برج تقطیر در خلا میفرستند تا گازوئیل و روغن های سبک جدا شود.
باقی مانده برج خلا را سانتریفوژ کرده تا فاز روغن آن جدا شود و ماده خمیری را به اینسنراتور میفرستند. این روغن و برش های قبلی را که به طور جدا تهیه شده به اندازه معینی با اسید سولفوریک مخلوط میکنند و پس از تشکیل اسلاج اسید آن را به سانتریفوژ میفرستند. فاز روغن از اسلاج اسید جدا میشود و اسلاج آن را به اینسنراتور میفرستد.
هر یک از قسمت های روغن را به صورت جدا با اندازه معینی به خاک رنگی مخلوط میکنند و سپس از کوره عبور میدهند تا حرارت آن به 240 در جه برسد و در مرحله بعد آن را صاف میکنند. سپس روغن را جمع آوری و به اینسنراتور میفرستند.
4- بازیابی روغن موتور به روش اسنم پروجتی
برای بازیابی روغن در این روش باید مراحل زیر را طی کنیم:
- برای حذف آب و ترکیبات سبک ابتدا روغن موتور را در فشار معمولی گرم میکنیم.
- برای جداسازی مواد آسفالتی و رزین و فلزات با پروپان استخراج میکنیم.
- سپس تقطیر در خلا و جدا سازی گازوئیل و و روغن های سبک و متوسط را انجام میدهیم.
- باقی مانده تقطیر را حرارت شدید میکنیم و با پروپان استخراج میکنیم.
- برش های روغن که در مراحل قبلی جدا سازی و جمع آوری شده هیدروژناسیون میکنیم.
5- فرآیند بازیافت و تصفیه روغن موتور سوخته با استفاده از برج تقطیر مولکولی درخلاء فیلم نازک
در این روش روغن سوخته اول پیش تصفیه شده و سپس تقطیر میشود تا آب و هیدروکربن های سبک آن جدا شوند.
در روش تصفیه تقطیری روغن را حرارت میدهیم و بعد از تبخیر و عمل میعان در سطوح مختلف محصولات پایه نفتی جدا میکنیم. فرآیند جدا سازی تقطیری مولکولی در فاصله کوتاه با شرایط خلاء با فیلم نازک با دمای تعیین شده پایین و بدون هیچ گونه افزودنی شیمیایی انجام میشود.
مزایای تصفیه روغن موتور سوخته
- حفظ محیط زیست از آلودگی
- صرفه جویی در هزینه ها
- بالا رفتن عمر موتور
- استفاده دوباره از روغن کار کرده
معایب تصفیه روغن موتور سوخته
یکی از مشکلات این روش، تولید لجن اسیدی به عنوان پسماند است. لجن اسیدی به محیط زیست آسیب میرساند و مدیریت آن نیازمند دقت و تلاش است. همچنین تصفیه این لجن هزینه بالایی برای بازیافت کنندگان روغن سوخته دارد.
به همین دلیل، بسیاری از مدیران کارگاه های صنعتی به جای استفاده از روش اسیدی، به روش هایی مانند استفاده از خاک بنتونیت روی آوردهاند، زیرا مدیریت پسماند در این روش آسان تر است و هزینه کمتری به دنبال دارد.
مراحل و فرآیند تصفیه روغن موتور سوخته
برای این کار فرایند های خاص بازیافت و تصفیه انواع روغنهای صنعتی همانند روش های تقطیر، هیدروژنیزاسیون، اسیدی، قلیایی استفاده میشود. در ادامه قسمت تصفیه و بازیافت روغن سوخته را به صورت لیست برای شما آماده کردهایم:

مرحله اول: جداسازی
برای تصفیه روغن سوخته ابتدا باید آب و روغن را از هم جدا کرد. در این مرحله، آب به صورت فیزیکی از روغن جدا میشود. این عملیات میتواند با استفاده از تجهیزات تخصصی مانند سکوشی انجام شود.
مرحله دوم: تصفیه مکانیکی
مرحله بعدی تصفیه روغن سوخته، تصفیه مکانیکی است. در این مرحله باید ذرات جامد و ناخالصی های مکانیکی را از روغن جدا کرده و تصفیه کنیم. در این مرحله ممکن است از فیلتر ها و سایر تجهیزات جداسازی استفاده کنیم. در پایان این مرحله، روغن سوخته، تمیز و بدون ذرات جامد خواهد بود.
مرحله سوم: تصفیه شیمیایی
مراحل تصفیه روغن سوخته، مرحله تصفیه شیمیایی هم دارد. در این مرحله، از فرآیند های شیمیایی مانند تصفیه با استفاده از مواد شیمیایی و کاتالیست ها استفاده میکنیم. از این فرآیند ها به دلیل کاهش ناخالصی های شیمیایی و بهبود خواص روغن سوخته استفاده میکنیم.
مرحله چهارم: تصفیه حرارتی
آخرین مرحله تصفیه روغن سوخته، مرحله تصفیه حرارتی است. در این مرحله، روغن سوخته به دمای بالا تقویت و تصفیه میشود. از دلایل انجام این فرآیند کاهش آلودگی و بهبود خواص روغن سوخته است. در پایان این مرحله، روغن سوخته پاک تر و تمیز تر و قابل استفاده مجدد میشود.
سوالات متداول در رابطه با تصفیه روغن موتور سوخته
همان طور که در این مقاله گفته شد، تصفیه روغن موتور و بازیافت آن باعث صرفه اقتصادی و حفظ محیط زیست میشود.
این کار نیز همانند سایر زمینه های فعال، اصول و روش های مخصوص و کاربردی خود را دارد که باید با توجه به نیاز و هدف هایی که در نظر دارید از آن ها بهره ببرید.
تصفیه روغن موتور چیست؟
از طریق تصفیه روغن موتور به روش تقطیری، یا سایر روش ها تصفیه انجام میشود و در انتها روغن اولیه به دست میآید.
باید با روغن سوخته چه کار کرد؟
بازیافت روغن سوخته علاوه بر اینکه باعث حفظ محیط زیست میشود، از نظر اقتصادی هم صرفه بالایی در بازیافت مواد زائد و تبدیل آن ها به مواد قابل مصرف دوباره دارد.
انواع روغن تصفیه دوم:
روغن های ترانسفورماتور
روغن های روشن و شفاف
امولسیون ها
روغن کار کرده موتور
روغن کار کرده صنعتی
ناخاصی های اصلی روغن خام چیست؟
صمغ های موجود در روغن که به آن ها گام هم گفته میشود.
اسید های چرب آزاد.
ترکیباتی که طعم، مزه و بوی روغن را تحت تاثیر قرار میدهند.
مراحل تصفیه روغن به چه صورت انجام میگیرد؟
مراحل تصفیه روغن برای دستیابی به روغن خالص شامل چند مرحله است که به شرح زیر هستند:
گام زدایی: حذف صمغ ها از روغن.
خنثی سازی: از بین بردن اسید های چرب آزاد موجود در روغن.
رنگ بری: کاهش رنگ نامطلوب روغن.
بوگیری: از بین بردن بوی نامطبوع روغن.
با انجام این مراحل، روغن تصفیه شده و آماده مصرف میشود.
مزایای تصفیه روغن موتور به روش تقطیری چیست؟
این روش چندین مزیت دارد، از جمله:
افزایش بازدهی تولید
مصرف کمتر انرژی در فرآیند تصفیه
اقتصادی بودن و کاهش هزینه ها
همچنین مزایای دیگری نیز وجود دارد که در مقاله به آن ها اشاره شده است.
چه روش هایی برای تصفیه روغن وجود دارد؟
روش اسیدی با استفاده از اسید سولفوریک
روش غیر اسیدی با خاک رنگ بر
روش سانتریفیوژ
روش هیدروژناسیون